على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
2442
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
غ غ ( qayn ) پ . حرف بيست و دويم از الفباى فارسى و حروف نوزدهم از الفباى ابتثى و آخرين حرف الفباى ابجدى و آن را غين تلفظ كنند و غين معجمه و غين منقوطه نيز گويند و در حساب جمل هزار بشمار آيد . و اين حرف اگر چه مشترك ما بين زبان فارسى و تازى است ولى در زبان فارسى كمتر ديده مىشود و گاه بدل بجيم مىگردد مانند مغلاغ و مغلاج بمعنى گودال بازى ، و گاه بخا مانند : چرغ و چرخ بمعنى پرندهاى شكارى ، و گاه بقاف چون آروغ و آروق ، و گاه بميم چون غلغچ و غلمچ بمعنى غلغليج ، و گاه بواو چون كاغنه و كاونه بمعنى كرمى زهردار ، و گاه بها چون اسپر غم و اسپرهم ، و گاه در آخر كلمه زائد آيد چون چرا و چراغ از چريدن . و شعراگاه اين حرف را بمعنى هزار دستان كه بلبل باشد استعمال مىكنند . غاب ( q b ) ا . پ . حديث و سخن بيهوده و لا طائل و سخن هرزه و ياوه و هذيان . و باز مانده و بقيهء خوردنى . و طعامى كه در ته طبق از خورش كسى زياد آمده باشد . و باز پس اوفتاده و دور مانده . و سقط و خراب شده و از كار اوفتاده . غاب ( q b ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيشه و جنگل و نيستان . و كمينگاه . و جاى آمد و شد ددگان . غاب ( q b ) ع . ج . غابة . غاب ( q bb ) ص . ع . شترى كه بغب آب خورد . و لحم غاب : گوشت يك شبه . و كذا خبز غاب . ج : غواب . غابات ( q b t ) ا . پ . ج . غاب . و بيشهها و جنگلها . غابانك ( q b nak ) ا . پ . نام گياهى كه بتازى بنفسج الكلاب نامند . غابة ( q bat ) ا . ع . زمين پست هموار . و گروه مردمان . و نيزهء دراز . و نيزهء لرزان . و بيشه . و درختان انبوه درهم پيچيده . ج : غاب . و موضعى در حجاز . و ليث غابة : شير در بيشه . غابة ( q bbat ) ص . ع . مؤنث غاب . يق : ابل غابة : شترانى كه بغب آبخورند . ج : غواب . غابر ( q ber ) ا . ع . زمان آينده . و از اعلام است . غابر ( q ber ) ص . ع . باقى مانده . و پاينده . و در گذرنده . ج : غبر . غابرة ( q berat ) ا . ع . باقى مانده و بازمانده . غابش ( q bec ) ص . ع . خائن و فريبنده . و سست بينائى . غابش ( q bec ) ا . پ . نام درختى كوهى كه ميوهء آن سرخ شبيه بكنار و غباريه نيز گويند و بتازى عنب الدب . غابط ( q bet ) ص . ع . رشك برنده و آرزومند به حال كسى بىزوال آن حال از وى . ج : غبط . غابن ( q ben ) ص . ع . سست كار . غابندن ( q bandan ) ف ل . پ . لغزيدن . و غلطيدن . غابوق ( q buq ) ا . پ . شرابى كه در شب نوشند . غابوك ( q buk ) ا . پ . مهرهء كمان -